Masz ochotę na domowe pyszności? Poznaj praktyczne wskazówki dotyczące pasteryzacji.
Robienie przetworów to tradycyjna metoda na zachowanie świeżości jedzenia na dłużej. Niezależnie od tego, czy masz wyjątkowo obfite zbiory z własnego ogrodu, czy trafiłeś w supermarkecie na okazję, której nie mogłeś przepuścić: domowe słoiki to świetny sposób na zapasy. Mają kilkumiesięczny termin przydatności i zapobiegają marnowaniu żywności. Pasteryzacja w piekarniku jest pod tym względem wyjątkowo wygodna i praktyczna.
Spis treści:
- Zalety pasteryzacji w piekarniku
- Na czym polega pasteryzacja?
- Instrukcja: Pasteryzacja w piekarniku krok po kroku
- Co można pasteryzować w piekarniku?
Zalety pasteryzacji w piekarniku
Pasteryzacja w piekarniku może początkowo wydawać się skomplikowana, ale ma ogromną przewagę nad innymi metodami: na blasze mieści się znacznie więcej słoików niż w zwykłym garnku. Dzięki temu można przygotować większą partię przetworów za jednym razem, co jest szczególnie istotne, gdy mamy do przerobienia duże ilości owoców lub warzyw.
Na czym polega pasteryzacja?
Zasada pasteryzacji opiera się na zjawiskach nadciśnienia i próżni. Podczas podgrzewania przetworów w szczelnie zamkniętych słoikach powstaje nadciśnienie, wywołane rozszerzaniem się ciepłego powietrza i pary wodnej. Gdy słoiki stygną, ich zawartość kurczy się, tworząc podciśnienie, które mocno zasysa wieczko, hermetycznie zamykając słoik. Dzięki wcześniejszemu wyparzeniu słoików oraz ich szczelnemu zamknięciu, przetwory zachowują świeżość nawet przez wiele miesięcy.
Instrukcja: Pasteryzacja w piekarniku krok po kroku
Zanim zaczniesz, przygotuj wszystkie niezbędne akcesoria, aby proces wekowania przebiegł sprawnie i bez niepotrzebnego pośpiechu
Lista zakupów i materiałów:
- Słoiki do kiszenia z pokrywkami
- Ściereczka do naczyń
- Lejek do napełniania
- Blacha do pieczenia lub patelnia
- Składniki do kiszenia - cukier, płyn (woda, ocet, bulion, sok lub wino)
Krok 1: Sterylizacja słoików
Pierwszym krokiem jest sterylizacja słoików. W tym celu możesz krótko wygotować je we wrzątku lub dokładnie przepłukać wrzącą wodą, a następnie pozostawić do całkowitego wyschnięcia. Innym sposobem jest wyparzanie słoików w piekarniku: wstaw je na 10 minut do nagrzanego do 100–120°C urządzenia. Pamiętaj jednak, aby do piekarnika nie wkładać gumowych uszczelek! Nakrętki oraz gumki wygotuj osobno w wodzie z dodatkiem octu przez około 5 minut, po czym rozłóż je na czystej ściereczce do wyschnięcia.
Krok 2: Przygotowanie przetworów
Podczas gdy słoiki gotują się lub są w piekarniku, a potem stygną, możesz przygotować przetwory. W zależności od wybranego rodzaju przetworów, owoce i warzywa należy umyć, wydrążyć pestki i pokroić. Małe kawałki są lepsze niż duże kawałki: im bliżej siebie kawałki znajdują się w słoiku, tym łatwiej będzie je zakonserwować.
Krok 3: Napełnianie słoików
Gdy słoiki zostaną już wyparzone i wyschną, możesz przystąpić do ich napełniania. Pamiętaj, aby brzegi słoików pozostały idealnie czyste – bardzo pomocny będzie tutaj lejek z szerokim wlotem. Po włożeniu składników całość zalej odpowiednią zalewą, pamiętając o zachowaniu około 2 cm wolnej przestrzeni od krawędzi. Na koniec niezwłocznie nałóż nakrętkę i mocno ją dokręć (lub dociśnij w przypadku słoików typu wek).
Krok 4: Umieszczenie słoików w piekarniku
Teraz przechodzimy do właściwej pasteryzacji. Zamknięte słoiki ustaw w głębokiej blasze lub brytfannie i wlej do niej zimną wodę do wysokości około 2–3 cm. Wstaw blachę do piekarnika i ustaw temperaturę. Najlepiej sprawdza się tryb grzania „góra-dół” ustawiony na 175°C. Gdy w słoikach zaczną pojawiać się bąbelki (oznaka wrzenia), wyłącz piekarnik i pozostaw w nim przetwory na kolejne 30 minut.
Krok 5: Studzenie i przechowywanie
Ostrożnie wyjmij słoiki z piekarnika i odstaw do całkowitego wystygnięcia. Następnie sprawdź, czy proces pasteryzacji się powiódł i słoiki są szczelne. W przypadku tradycyjnych weków zdejmij metalowe klamry i spróbuj delikatnie unieść słoik, trzymając jedynie za pokrywkę. Jeśli trzyma się ona mocno i nie odpada, oznacza to, że wytworzyła się próżnia. W słoikach z metalowymi nakrętkami (typu twist-off) próżnię poznasz po wklęsłym wieczku, które przy nacisku nie „klika”. Jeśli wszystko jest szczelne, opisz słoiki i przechowuj je w chłodnym, ciemnym miejscu, z dala od bezpośredniego słońca.
Co można pasteryzować w piekarniku?
Podczas przygotowywania przetworów w piekarniku kreatywność nie zna granic. Teoretycznie pasteryzować można wszystko, co nam smakuje i co chcemy zachować na dłużej. Istnieją jednak gatunki owoców i warzyw, które cieszą się w tej formie największą popularnością.
Owoce
Owoce można pasteryzować na wiele sposobów: w całości lub w kawałkach, przygotowując z nich później aromatyczne kompoty bądź przeciery. Aby uzyskać najlepszy efekt, wybieraj owoce dojrzałe, ale jędrne – unikaj egzemplarzy z obitymi lub miękkimi miejscami. Do zalania owoców najlepiej użyć syropu cukrowego, wina lub soku. Dla wzbogacenia smaku możesz dodać sok z cytryny lub ulubione przyprawy, takie jak laski cynamonu.
Warzywa
Prawie wszystkie warzywa świetnie nadają się do pasteryzacji. Jeśli chcesz, możesz je wcześniej zblanszować, choć większość gatunków można wekować także na surowo. Do zalania warzyw w słoikach używa się bulionu, czystej wody lub wody z dodatkiem octu oraz aromatycznych przypraw.
Szczególnie do pasteryzacji nadają się:
Owoce | Warzywa | Inne |
|---|---|---|
Jabłka, Gruszki, Truskawki, Wiśnie, Brzoskwinie, Śliwki | Fasola, Ogórki, Kapusta, Dynia, Marchew, Pomidory, Cukinia | Bulion, Mięso, Ciasto, Marmolada, Soki, Smalec, Sosy, Wędliny i kiełbasa |
Alternatywy dla pasteryzowania w piekarniku
Istnieje wiele alternatyw dla pasteryzacji w piekarniku. Tradycyjnie proces ten najczęściej przeprowadza się w garnku na kuchence. Słoiki z przetworami można również szybko i wygodnie przygotować w parowarze lub szybkowarze. Jeśli szukasz szybszego rozwiązania, idealna będzie metoda „na gorąco” z użyciem słoików typu twist-off. Polega ona na nakładaniu wrzących przetworów do słoików, które następnie zakręca się i stawia do góry dnem na kilka minut. Po tym czasie słoiki odwraca się z powrotem i pozostawia do całkowitego wystygnięcia. Dla prawdziwych pasjonatów wekowania świetną opcją może być również zakup specjalnego automatu do pasteryzacji.
