Jajka to nieodłączny symbol Wielkanocy. Malowanie pisanek to przecież jedna z najpopularniejszych tradycji w każdym domu, a wypieki na bazie jaj – baby, pascha czy mazurek – to obowiązkowy smak świąt, podobnie jak jajka faszerowane i majonez. Do tego dodać należy także czekoladowe jajeczka i dekoracje w tym kształcie. Jednym słowem – wielkanocne jajka są wszędzie.

O czym przeczytasz w artykule:

• Jaka jest symbolika jajek wielkanocnych?
• Ile czasu gotować jajka na twardo?
• Czym barwić jajka wielkanocne i jak jeszcze można je ozdobić?
• Jakie są najpopularniejsze przepisy na dania z jajkami?

Jajka wkładane do wielkanocnego koszyczka to symbol zmartwychwstania Jezusa, który w ten sposób zwyciężył śmierć, odrodził się, dał chrześcijanom nowe życie. Ale łączenie jajek z symbolem życia jest dużo starsze i wywodzi się z tradycji przedchrześcijańskich. I to wielu kultur: z jajami przedstawiano staroegipskiego boga słońca Ptaha czy grecką boginię płodności Afrodytę. Dla Słowian było ono symbolem kultu solarnego i oddawano mu szczególną cześć. W kulturze ludowej aby zapewnić sobie pomyślność, kładziono je pod fundamenty domu czy zakopywano na polach.

To wszystko sprawiło, że Kościół dopuścił spożywanie jaj w okresie wielkanocnym dopiero w XIV wieku! Wcześniej zbyt mocno kojarzyło się to z praktykami pogańskimi, które chciano wyplenić. A i wtedy warunkiem obligatoryjnym było wcześniejsze ich poświęcenie. Stąd wzięła się wielkanocna tradycja umieszczania pomalowanych jajek w koszyczku. Trwa ona do dziś, podobnie jak ta, by święconą pisanką dzielić się z najbliższymi podczas uroczystego śniadania.

Pisanki – czyli dekorowane jajka – to element, bez którego trudno wyobrazić sobie Wielkanoc. Pamiętajmy jednak, że mają one nie tylko pięknie wyglądać, lecz także być smaczne! Dlatego jedno z ważniejszych pytań, na które warto odpowiedzieć przed wzięciem się do pracy, jest: jak ugotować jajka na twardo, by nie potłukły się w garnku, dobrze poddawały wszelkim pracom plastycznym, a na końcu – zachwycały smakiem?

1. Wyjmij jajka z lodówki, by nabrały temperatury pokojowej.
2. Ułóż jajka na dnie garnka tak, by nie przylegały do siebie bardzo ciasno.
3. Zalej zimną wodą i posól.
4. Zagotuj wodę.
5. Odmierz 8-10 minut od zagotowania, a następnie wyłącz palnik. Pilnuj, by woda nie wrzała za bardzo, bo obijające się jajka mogą się potłuc.
6. Wylej z garnka część wody i uzupełnij zimną, a po chwili powtórz proces. Pozostaw jajka w zimnej wodzie na kilka minut.

Po takiej procedurze jajka na twardo powinny być smaczne i idealnie się obierać, a także stanowić doskonały materiał na to, by wyczarować z nich bajeczne pisanki, kraszanki własnej roboty.

Wielkanocne pisanki można przygotować na wiele sposobów. Najprostszy z nich to po prostu pofarbowanie ich na różne kolory. Czym zafarbować jajka na Wielkanoc? Możesz kupić gotowe barwniki albo pobawić się w alchemika i wyczarować je z warzyw, owoców lub przypraw:

• pisanki w cebuli – a konkretnie gotowane w jej łupinach i z dodatkiem octu to chyba najpopularniejszy sposób barwienia jaj na brązowo-złoto.
• kurkuma – nadaje złoty kolor. Wystarczy wsypać 3 łyżki proszku na litr wody, dodać sól i ocet, włożyć ugotowane uprzednio jaja i pozostawić całość na kilka godzin.
• czerwona kapusta – dzięki niej pisanki będą niebiesko-fioletowe. Poszatkowaną kapustę gotuj ok. 30 minut, następnie do wywaru dodaj ocet i sól, włóż ugotowane jajka i odczekaj kilka godzin.

Kraszanki, czyli jednokolorowe pisanki wielkanocne, można poddać dalszej obróbce. Powstrzymuje Cię tylko wyobraźnia! Odważnym i wytrwałym polecamy robienie drapanek, czyli wydrapywanie ostrym cienkim przedmiotem (np. igłą) rozmaitych wzorów na skorupce. Można zabawić się też w robienie pisanek decoupage, czyli przenieść na jajko wybrany wcześniej wzór z serwetki. To bardzo proste: wybierz serwetkę o odpowiadającym Ci nadruku i wytnij go z wierzchniej warstwy. Następny krok to przyklejenie go do skorupki za pomocą kleju i cieniutkiego pędzelka. Możesz kupić specjalny klej do decoupage’u albo zrobić swój z podgrzanej mąki ziemniaczanej.

Jeśli szukasz sposobów na pisanki dla dzieci, postaw na scrapbooking, czyli ozdabianie naklejkami, cekinami, wstążkami i innymi akcesoriami do prac kreatywnych. Świetnie sprawdzą się też zwykłe farbki, papier kolorowy, a nawet… ścinki gazet. Z pomocą artykułów plastycznych najmłodsi wyczarują na pisankach wzory i kształty, na które dorośli nawet nie wpadną. A i dla starszych może być to dużą frajdą.

Dekoracje w kształcie jaj i symbolika tego produktu są oczywiście nieodłącznymi elementami świąt. Nie można jednak zapominać o wszystkich potrawach stawianych na wielkanocnych stołach, w których właśnie jajka odgrywają niebagatelną rolę. Poniżej przedstawiamy zaledwie kilka z nich, charakterystycznych dla tych świątecznej kuchni. Wiemy jednak, że to tylko wycinek – w każdym polskim domu można ich z pewnością znaleźć dużo więcej.

MAJONEZ

Majonez można kupić w każdym sklepie, zamiast jednak wikłać się w spory, która firma produkuje najlepszy, lepiej przygotować go samodzielnie. Receptura jest bardzo prosta – potrzebujesz żółtek jaj, musztardy, oleju i octu. Następnie musisz wszystko wymieszać ze sobą – najlepiej z wykorzystaniem trzepaczki ręcznej albo odpowiedniej końcówki blendera – aby było gładką emulsją. Jeśli chcesz, możesz stworzyć też warianty klasycznego majonezu, dodając do niego rozmaite aromaty.

BABA WIELKANOCNA

Trudno wyobrazić sobie bez niej Wielkanoc. W jednych domach królową stołu jest babka drożdżowa, w innych – piaskowa, w jeszcze innych – ucierana albo muślinowa. Każda z nich jest pyszna i wygląda wspaniale, zwłaszcza upieczona w specjalnej foremce do babki z otworem w kształcie komina i żeberkami nadającymi ciastu pożądany kształt. Obowiązkowymi elementami wielkanocnej wersji tego wypieku są także biały lukier spływający po brzegach i gałązki bukszpanu ułożone na paterze.

O roli jajek w naszej kulturze chyba nikogo nie trzeba przekonywać. Polskie święta wielkanocne – ale i ogólnie codzienna kuchnia – stoją jajkami w przeróżnych postaciach. Warto wiedzieć, skąd wzięła się popularność tego składnika i jak wiele wspaniałych dań mu zawdzięczamy. Wesołych świąt i smacznych pisanek!